သဒၵါေရး ဗဟုသုတ မွတ္ဖြယ္မ်ား

ေမး။ ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဂါထာေခၚသလဲ?

ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ စုဏၰိယေခၚသလဲ?
ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ ပုဒ္ ေခၚသလဲ?
ေမး။ ။အစီ,အကုံး,အႏႈန္း,အဖြဲ႕၌ အႏႈန္းဟူသည္ ဘာလဲ?
ေမး။ ။အဖြဲ႕ဆိုတာ ဘာလဲ?
ေမး။ ။ဘာေၾကာင့္ ကာရႏၱ(ကာရန္)ဟုေခၚသလဲ?
ေမး။ ။ဘာေၾကာင့္ ပကတိဟု ေခၚသလဲ?
**********************************



ေမး။ ။ အဘယ့္ေၾကာင့္ ဂါထာေခၚသလဲ?
ေျဖ။ ။ဂါထာ-(၈)လုံးလွ်င္ (၁)ပိုဒ္, (၄)ပိုဒ္လွ်င္ (၁)ဂါထာ စသည္ျဖင့္ ပိုင္းျခား၍ ဆန္းက်မ္း၌
လာေသာ အစီအစဥ္​အတိုင္း ေရးသားစီကုံး
အပ္သည့္အတြက္ ရြတ္ဆိုသင့္ ရြတ္ဆိုထိုက္
ရြတ္ဆို၍ ေခ်ာေမာလွပေသာ......
``အေသဝနာ စ ဗလာနံ (၁),
ပ႑ိတာနဉၥ ေသဝနာ (၂)၊
ပူဇာ စ ပူဇနီယာနံ(၃),
ဧတံ မဂၤလ.မုတၱမံ(၄)´´စသည္ကို `ဂါထာ´ဟု
ေခၚသည္။`ဂါယိတဗၺာတိ ဂါထာ´ ဂါယိတဗၺာ-
ရြတ္ဆိုအပ္ ရြတ္ဆိုထိုက္၏၊ဣတိ-ထို႔ေၾကာင့္၊
ဂါထာမည္၏။

ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ စုဏၰိယေခၚသလဲ?
ေျဖ။ ။ ဂါထာကဲ့သို႔ အကၡရာကန္႔သတ္ခ်က္,
အပိုိဒ္ကန္႔သတ္ခ်က္မရိွေသာ ပါဠိစကားျပင္
ဟူသမွ်ကို ယခုကာလ၌ `စုဏၰိယ´ဟု ေခၚၾကသည္။
ေမး။ ။ ပါဠိစီဟူရာ၌ `အစီ´ဟူသည္ အဘယ္
နည္း?
ေျဖ။ ။လွပေသာ ပန္းကေလးမ်ားကို တစ္ပြင့္စီ
တစ္ပြင့္စီ စီတန္းထားသကဲ့သို႔ ပုဒ္မ်ားကို သဒၵါ
နည္းက်က် စီတန္းမႈကို `အစီ´ဟုေခၚ၏၊၎
အစီကို ပါဠိလို `ရစနာ´ဟု ေခၚသည္။

ေမး။ ။ ဘာေၾကာင့္ ပုဒ္ ေခၚသလဲ?
ေျဖ။ ။ အနက္ကို သိျခင္း၏အေၾကာင္းျဖစ္
ေသာေၾကာင့္ ပဒံ (ပုဒ္)မည္သည္။
ေမး။ ။ အနက္ကို ဘာတို႔ျဖင့္ သိရသလဲ?
ေျဖ။ ။ အကၡရာတို႔ျဖင့္သာ သိရမည္။အဓိပၸါယ္ကိုလည္း အကၡရာတို္႔ျဖင့္သာ သိရမည္။
ေမး။ ။အစီအကုံး၌ `အကုံး´ဟူသည္ အဘယ္
ပါလဲ?
ေျဖ။ ။ပန္းမ်ားကို တစ္ပြင့္စီ တစ္ပြင့္စီ သီကုံး
ထားသကဲ့သို႔ ပုဒ္မ်ားကို လွပေခ်ာေမာေအာင္
ေရးသားမႈကို `အကုံး´ဟု ေခၚသည္။

ေမး။ ။အစီ,အကုံး,အႏႈန္း,အဖြဲ႕၌ အႏႈန္းဟူ
သည္ ဘာလဲ?
ေျဖ။ ။စကားေျပာေကာင္းသူသည္ ယဉ္ေက်း
ေသာစကားလုံးကိုသာ သုံးႏႈန္းေျပာဆိုေလ့ရိွ
သကဲ့သို႔ ေကာင္းမြန္ေသာ ပါဠိစကားကိုသာ
သုံးႏႈန္းေရးသားႏိုင္ျခင္းကို `အႏႈန္း´ဟု ေခၚသည္။

ေမး။ ။အဖြဲ႕ဆိုတာ ဘာလဲ?
ေျဖ။ ။အဖိုးတန္ေသာ ဝတၳဳမ်ားကို ေပါင္းစုဖြဲ႕
ထားသကဲ့သို႔ ဆိုင္ရာအဓိပၸါယ္ကို ေဖာ္ျပသည့္ ပါဠိမ်ားကို ေပါင္းစုဖြဲ႕ထားျခင္းကို
အဖြဲ႕ဟု ေခၚသည္။ဤ အစီ,အကုံး,အႏႈန္း, အဖြဲ႔တို႔ကို ပါဠိလို `ဗႏၶ(ဗႏၶန)ဟု ေခၚသည္။

ေမး။ ။ဘာေၾကာင့္ ကာရႏၱ(ကာရန္)ဟုေခၚ
သလဲ?
ေျဖ။ ။(ကာရ+အႏၱ၊ကာရ=အကၡရာ+အႏၱ=
အဆုံးရိွသည္)
တည္ေသာအခါ၌လည္းေကာင္း,ၿပီးေသာအခါ
၌လည္းေကာင္း `အ အာ ဣ ဤ ဥ ဥဳ( ဧ )ဩ
ဗိႏၶဳ ´ဟု အကၡရာ႐ွစ္လုံးတို႔တြင္ တစ္လုံးလုံး
ဆုံးလ်က္ရိွသည္ကို ကာရႏၱ(ကာရန္)ဟု ေခၚသည္။

ေမး။ ။ဘာေၾကာင့္ ပကတိဟု ေခၚသလဲ?
ေျဖ။ ။တစ္စုံတစ္ခု ဝိဘတ္ မသက္ခင္ ပင္ကို
ပုဒ္အတိုင္းကို ပကတိ ဟုေခၚသည္။ထို႔ေၾကာင့္ ပုရိသသည္ အ ကာရႏၱပကတိရိွ၏၊ပင္ကို ပုဒ္အတိုင္းမွာ သ၌
`အ´အကၡရာအဆုံးရိွ၏။
အေျချပဳသဒၵါ ႏွင့္ ပုဒ္စစ္